Je eigen merk, gewoon op voorraad
Tot 12 maanden in één keer bestellen
Voor 15:00 besteld, zelfde werkdag verstuurd
Altijd discreet verpakt

Illustratie van een telefoon met berichten en een vergrootglas, bij het artikel over misinformatie over anticonceptie

Misinformatie over anticonceptie: zo check je wat je leest

Rond Wereld Anticonceptiedag op 26 september zijn Fiom en Rutgers een campagne gestart tegen misinformatie over anticonceptie en onbedoelde zwangerschap. Met influencers Fre, Lise van Wijk en Pip Pellens brengen zij betrouwbare informatie naar de plekken waar veel jonge vrouwen hun vragen stellen: TikTok en Instagram. Aanleiding is onderzoek waaruit blijkt dat onjuiste en eenzijdige informatie over anticonceptie online wijdverspreid is. Hieronder lees je wat dat onderzoek liet zien, en hoe je zelf nagaat of iets klopt.

Wat het onderzoek liet zien

In mei publiceerden Rutgers en Fiom het verkennende onderzoek “Echokamers en filterbubbels”, in opdracht van het ministerie van VWS. De belangrijkste bevinding: misinformatie is niet altijd een regelrechte leugen. Vaak is een bericht eenzijdig of sturend. Hormonale anticonceptie wordt online regelmatig negatief neergezet, terwijl alternatieven zoals cyclusapps juist positief worden gepresenteerd. De berichten komen van verschillende kanten, van influencers tot commerciële partijen en actiegroepen. Algoritmes versterken dat, omdat een dramatisch verhaal meer zichtbaarheid krijgt dan een droog feit. Of misinformatie ook echt keuzes verandert, is volgens de onderzoekers lastig vast te stellen. Wie een bericht ziet, gelooft het niet automatisch. Wel komen jongeren er vaker mee in aanraking, simpelweg omdat zij meer online zijn.

Wat de campagne doet

In de video’s delen de drie influencers hun eigen ervaringen en gaan ze in gesprek met zorgprofessionals over veelgehoorde beweringen. Ze verwijzen kijkers door naar onafhankelijke bronnen, zoals Sense.info en de keuzehulp Anticonceptie voor Jou. De campagne is mede mogelijk gemaakt door het ministerie van VWS.

Een voorbeeld van dichtbij

Hoe groot het verschil kan zijn tussen een kop en de feiten, zagen we deze zomer. Begin augustus meldde het CBG dat vrouwen die langere tijd desogestrel of etonogestrel gebruiken een licht verhoogde kans hebben op een meningeoom, een zeldzame en meestal goedaardige tumor in het vlies rond de hersenen. Wie alleen leest dat de kans op een tumor stijgt, schrikt. Wie verder leest, ziet dat het gaat om ongeveer één extra geval per 67.300 vrouwen die desogestrel gebruiken, en dat het verhoogde risico een jaar na stoppen verdwijnt. Beide zinnen zijn waar. Alleen de tweede helpt je een afweging te maken. We schreven er een apart bericht over.

Zo check je betrouwbare informatie over anticonceptie

Vijf vragen die je bij elk bericht kunt stellen:

Wie zegt het, en heeft die er belang bij? Een influencer met een samenwerking, een app die abonnementen verkoopt, een actiegroep met een doel. Dat geldt ook voor ons: wij verkopen anticonceptie. Daarom verwijzen we voor de keuze zelf naar onafhankelijke bronnen.
Is het een ervaring of een onderzoek? Een persoonlijk verhaal is echt, maar zegt weinig over hoe groot de kans is dat het jou overkomt.
Staat er een absolute kans bij? “Twee keer zo groot” klinkt alarmerend. De vraag is: twee keer zo groot als wat?
Hoor je maar één kant? Elke methode heeft voor- en nadelen, hormonaal én hormoonvrij. Een bericht dat alleen voordelen of alleen nadelen noemt, vertelt je maar de helft.
Wat zegt een Nederlandse, onafhankelijke bron? Thuisarts.nl is geschreven door huisartsen. De bijsluiter staat in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG. Sense.info en Anticonceptie voor Jou helpen bij het kiezen.

Twijfel je na iets wat je las over je eigen methode? Stop dan niet op eigen houtje, want dan ben je direct onbeschermd. Bespreek het eerst met je huisarts.

Ook online kopen kun je checken

Misinformatie gaat niet alleen over wat je leest, maar ook over waar je koopt. Een Nederlandse webwinkel die geneesmiddelen verkoopt, hoort op de lijst van online aanbieders van de overheid te staan, te vinden via aanbiedersmedicijnen.nl, en toont het Europese logo dat naar die registratie doorlinkt. Staat een aanbieder daar niet op, dan weet je niet waar je pil vandaan komt. Wil je rustig nalezen welke methodes er zijn, dan vind je in ons overzicht van anticonceptie alle opties naast elkaar, inclusief hormoonvrije anticonceptie.