Gewoon je vertrouwde merk anticonceptie
Altijd discreet verzonden
Voor 15:00 besteld, zelfde werkdag verstuurd
Optimaal gemak bij elke levensfase

Illustratie van een spraakballon naast een spiraaltje, bij het artikel over pijnbestrijding bij het plaatsen van een spiraal

Pijnbestrijding bij het plaatsen van een spiraal: wat je kunt vragen

Het plaatsen van een spiraal doet bij veel vrouwen meer pijn dan zij vooraf verwachtten, en dat is de afgelopen jaren een breed gevoerde discussie geworden in Nederland. Het Nederlands Huisartsen Genootschap herziet op dit moment het advies over pijnbestrijding. Hieronder lees je wat er nu geldt, wat de cijfers laten zien, en wat je vooraf met je huisarts kunt bespreken.

Wat de richtlijn nu adviseert

Het huidige advies is om ongeveer een uur voor de plaatsing twee paracetamol of 500 mg naproxen in te nemen. Meer staat er niet in de standaard. Het NHG is daar zelf opvallend open over. In de kennislacunes bij de richtlijn staat dat het bewijs voor de werkzaamheid van NSAID’s van lage kwaliteit en niet eenduidig is, en dat paracetamol voor deze toepassing nooit is onderzocht. Het genootschap roept expliciet op tot beter onderzoek. Het advies is dus niet zozeer een bewezen effectieve behandeling, het is het beste dat er nu ligt.

Hoeveel pijn is gebruikelijk?

Uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Stichting Ava, gepubliceerd in januari 2025, kwam een beeld dat afwijkt van wat lang werd aangenomen. Meer dan de helft van de vrouwen die een spiraal lieten plaatsen, omschreef de pijn als hevig tot ondraaglijk. Bijna de helft had er twee dagen of langer last van. Vrouwen die niet eerder zijn bevallen, gaven gemiddeld meer pijn aan. Verder zei 30 procent van de vrouwen af te zien van een spiraal vanwege de pijn, en gaf 25 procent aan de keuze te heroverwegen als er betere pijnbestrijding beschikbaar was. Als jij het zwaar vond, was dat dus geen uitzondering.

Wat je vooraf kunt bespreken

De richtlijn schrijft niets anders voor, maar dat betekent niet dat er niets mogelijk is. Wat er kan, verschilt per praktijk en per regio, dus het is de moeite waard om er vóór de afspraak naar te vragen in plaats van op de dag zelf. Onderwerpen om aan te snijden:

Lokale verdoving, bijvoorbeeld met lidocaïne als gel of spray, of een verdovende injectie in de baarmoedermond.
Of doorverwijzing mogelijk is naar een huisarts, verloskundige of gynaecoloog die daar meer ervaring mee heeft.
Praktische dingen die aantoonbaar helpen bij de beleving: goede uitleg vooraf, iemand meenemen, warmte, en afspreken dat je het kunt aangeven als je wilt pauzeren.

Vertel ook of je eerder een pijnlijke gynaecologische ingreep hebt gehad of erg opziet tegen de plaatsing. Dat verandert wat je arts kan aanbieden en hoe zij de afspraak inplant.

Wat er nu speelt

Bij de laatste herziening van de standaard, in april 2023, oordeelde het NHG dat er onvoldoende bewijs was voor lokale verdoving. Na aanhoudende media-aandacht kondigde het genootschap in augustus 2024 aan het punt alsnog te herzien, samen met onder meer de verloskundigen. In september 2024 nam de Tweede Kamer een motie aan van Elke Slagt (GroenLinks-PvdA), mede ingediend door PvdD, D66, SP, Volt en VVD, waarin om betere pijnbestrijding bij spiraalplaatsing wordt gevraagd. De herziening loopt nog. Zolang die niet af is, blijft het gesprek met je eigen huisarts het belangrijkste dat je zelf kunt doen.

Overweeg je een spiraal, lees dan onze relevante spiraal artikelen en bekijk de spiraaltjes die wij leveren.