Condoom en glijmiddel: wat gaat veilig samen en wat niet?

In het kort

• Bij een condoom gebruik je alleen glijmiddel op waterbasis of op siliconenbasis.
• Olie, vaseline, bodylotion en boter tasten het condoom aan, ook als je daar niets van ziet.
• Crèmes, zalven en zetpillen voor in je vagina, bijvoorbeeld tegen een schimmelinfectie, kunnen een condoom ook verzwakken. Bij een middel tegen schimmel geldt dat tot drie dagen na de behandeling.
• Breng glijmiddel aan op de buitenkant van het condoom, nadat het is omgedaan.
• Glijmiddel beschermt niet tegen zwangerschap of soa’s. Een condoom doet dat wel.
• Is het condoom gescheurd of afgegleden? Een morning-afterpil helpt het best binnen 12 uur, en in elk geval binnen 5 dagen.

Welke soorten glijmiddel zijn er?

Waterbasis. Het meest gebruikte type. Voelt licht aan, spoelt makkelijk weg en laat geen vlekken achter. Het droogt wel sneller op, dus soms breng je wat extra aan.

Siliconenbasis. Voelt gladder aan, blijft langer werken en is waterbestendig. Je hebt er minder van nodig, maar het spoelt minder makkelijk weg.

Oliebasis. Alles op basis van olie of vet: massageolie, babyolie, kokosolie, vaseline, bodylotion, boter. Dit is de categorie die je bij een condoom laat staan.

Welk glijmiddel kun je bij een condoom gebruiken?

De regel is kort: gebruik bij een condoom alleen glijmiddel op waterbasis of op siliconenbasis. Kijk op de verpakking welke basis het glijmiddel heeft. Vet maakt het materiaal van een condoom zwakker, waardoor het makkelijker scheurt, ook als het er nog gewoon goed uitziet. Dat gaat niet alleen over producten die als glijmiddel verkocht worden. Juist een pot vaseline of een fles bodylotion pak je makkelijk in een impuls.

De meeste condooms zijn van latex. Ben je allergisch voor latex, dan kies je een latexvrij condoom. Polyurethaan is minder gevoelig voor olie dan latex, maar de Nederlandse voorlichting maakt dat onderscheid niet en adviseert bij elk condoom water of siliconen. Die lijn houden wij ook aan. Dat geldt ook voor het inwendige condoom, het condoom dat je in je vagina inbrengt.

Let op met crèmes en middelen in je vagina

Hier staat bijna niemand bij stil. Ook in crèmes, zalven en zetpillen die je op of in je vagina gebruikt, zit vaak vet. Daardoor kan een condoom kapotgaan. Het bekendste voorbeeld is een middel tegen een vaginale schimmelinfectie met clotrimazol. Dat beschadigt het rubber van condooms en van pessaria, zoals een vrouwencondoom. Tijdens de behandeling en tot drie dagen erna zijn die daardoor niet betrouwbaar. Gebruik je een ander middel in je vagina, kijk dan in de bijsluiter of het samengaat met een condoom.

• Is een condoom je enige anticonceptie? Gebruik in die periode een aanvullende methode, of stel seks uit.
• Gebruik je ook de pil, een spiraaltje of een andere methode? Die blijft gewoon werken. Het condoom beschermt in die periode wel minder goed tegen soa’s.

Meer over herkennen en behandelen lees je in Vaginale schimmelinfectie: symptomen en behandeling.

Zo gebruik je glijmiddel met een condoom

1. Doe het condoom om op een stijve penis, voordat er contact is met de vagina, mond of anus.
2. Breng het glijmiddel aan op de buitenkant van het condoom. Niet aan de binnenkant, want dan kan het condoom afglijden.
3. Voelt het droger aan, breng dan opnieuw wat aan. Bij waterbasis is dat vaker nodig dan bij siliconen.
4. Trek de penis na het klaarkomen terug voordat hij slap wordt, en houd daarbij de rand van het condoom vast.

Bij anale seks is extra glijmiddel belangrijk: gebruik bij elk nieuw condoom opnieuw glijmiddel op water- of siliconenbasis. Wissel je tussen anus en vagina, gebruik dan elke keer een nieuw condoom. Glijmiddel helpt ook als je vagina droger aanvoelt dan je gewend bent, bijvoorbeeld door minder opwinding of rond de overgang. Neem in elk geval de tijd voor je seks hebt, en stop als het pijn doet.

Zo voorkom je dat een condoom scheurt of afglijdt

• Koop condooms met een CE-markering op de verpakking en kijk naar de houdbaarheidsdatum.
• Open het pakje met je vingers. Pas op met scherpe nagels en ringen, en gebruik geen tanden of schaar.
• Rol het condoom niet af voordat je het omdoet, en test het niet vooraf.
• Kies een maat die goed past. Te krap scheurt sneller, te ruim glijdt sneller af.
• Gebruik elke keer een nieuw condoom, en doe er nooit twee over elkaar.
• Bewaar condooms op kamertemperatuur, dus niet in de koelkast en niet buiten.

Hoe betrouwbaar is een condoom?

Gebruik je een condoom goed, dan is de kans op zwangerschap en soa’s klein. Volgens de richtlijn voor huisartsen worden per jaar 2 van de 100 vrouwen toch zwanger, bijvoorbeeld doordat het condoom scheurt. Bij verkeerd gebruik is die kans veel groter. Het inwendige condoom is iets minder betrouwbaar: bij goed gebruik worden ongeveer 5 van de 100 vrouwen per jaar zwanger. Wil je extra zekerheid tegen zwangerschap, dan kun je een condoom combineren met een andere methode, zoals de pil of een spiraaltje. Een condoom blijft dan je bescherming tegen soa’s. Ben je een pil vergeten, dan werkt een condoom als tijdelijke back-up. Lees wat je moet doen in De pil vergeten.

Condoom gescheurd of afgegleden: wat nu?

Om zwangerschap te voorkomen. Neem een morning-afterpil. Hoe eerder, hoe beter: het liefst binnen 12 uur na de seks, en in elk geval binnen 5 dagen. Je koopt hem zonder recept. Een koperspiraaltje dat binnen 5 dagen wordt geplaatst, beschermt nog beter. Daarvoor maak je een afspraak bij je huisarts.

Om een soa uit te sluiten. Twijfel je of je een soa kunt hebben opgelopen, laat je dan testen bij je huisarts of de GGD. Een soa-test doe je ongeveer twee weken nadat het condoom scheurde, of eerder als je klachten krijgt.

Glijmiddel is geen anticonceptie

Glijmiddel beschermt niet tegen zwangerschap en niet tegen soa’s. Gebruik het altijd naast een betrouwbare methode. Andersom zijn condooms, uitwendig of inwendig, de enige anticonceptie die je ook tegen de meeste soa’s beschermt. Bij MijnPil.nu kiezen we voor Durex, in drie varianten die elk een eigen reden hebben: Thin Feel voor een dun gevoel, Classic Natural als vertrouwde basis en het latexvrije Nude No Latex bij een latexallergie. Daarnaast Natural Hydra+, een glijmiddel op waterbasis. Waterbasis is bewust gekozen: het past bij elk condoommateriaal en spoelt het makkelijkst weg.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Maak een afspraak met je huisarts als:

• het condoom is gescheurd en je een koperspiraaltje wilt laten plaatsen
• je denkt dat je een soa kunt hebben, of klachten hebt zoals afwijkende afscheiding, pijn bij plassen of blaasjes
• je denkt dat je zwanger bent
• je irritatie, jeuk of zwelling krijgt na het gebruik van condooms of glijmiddel, en dat niet vanzelf overgaat
• het steeds niet lukt om een condoom goed te gebruiken

Bel dezelfde dag je huisarts als je binnen 3 uur na het slikken van een morning-afterpil overgeeft. Die werkt dan mogelijk minder goed.

22.95 0.00 Durex Thin Feel Condooms (20 stuks)

Bekijk product

15.95 0.00 Durex Nude No Latex Condooms (10 stuks)

Bekijk product

17.95 0.00 Durex Originals Classic Natural Condooms (20 stuks)

Bekijk product

12.75 0.00 Durex Natural Hydra+ Glijmiddel (100 ml)

Bekijk product

Veelgestelde vragen

Relevante artikelen

Bronnen

• NHG-Standaard Anticonceptie
• Thuisarts.nl, Ik wil condooms gaan gebruiken
• Thuisarts.nl, Ik wil vrouwencondooms gaan gebruiken
• Thuisarts.nl, Ik heb seks gehad zonder voorbehoedmiddel. Hoe zorg ik dat ik niet zwanger word?
• Apotheek.nl, Clotrimazol in de vagina
• Soa Aids Nederland, Condooms
• Waarzitwatin.nl, Condooms
• Bijsluiters van de betreffende producten