- Je eigen merk, gewoon op voorraad
- Tot 12 maanden in één keer bestellen
- Voor 15:00 besteld, zelfde werkdag verstuurd
- Altijd discreet verpakt
De pil: hoe werkt de anticonceptiepil en welke past bij jou?
De pil is het meest gebruikte voorbehoedmiddel in Nederland. Meestal bedoelen we daarmee de combinatiepil: een tablet met twee hormonen die je elke dag slikt en die ervoor zorgt dat je geen eisprong hebt. Slik je de pil goed, dan worden per jaar minder dan 5 van de 1000 vrouwen toch zwanger. Pillen verschillen in werkzame stof, sterkte en merk. Hieronder lees je hoe de pil werkt, welke soorten er zijn en waar je op let.
8 minuten
In het kort
- De gewone pil, of combinatiepil, bevat twee hormonen: een oestrogeen en een progestageen. De minipil bevat er één.
- Je slikt 3 weken elke dag een pil en hebt daarna een stopweek. Je kunt de stopweek ook overslaan.
- Begin je op de eerste dag van je menstruatie, dan ben je meteen beschermd.
- De pil beschermt niet tegen soa’s.
- Elke combinatiepil geeft een iets grotere kans op trombose. Hoe groot, hangt af van het progestageen in je pil.
- Zelfde werkzame stoffen in dezelfde sterkte? Dan wissel je zonder nieuw recept van merk.
Wat is de pil?
De pil is een voorbehoedmiddel met hormonen dat je elke dag slikt. Er zijn twee soorten. De gewone pil of combinatiepil bevat een oestrogeen en een progestageen; als mensen “de pil” zeggen, bedoelen ze meestal deze. De minipil bevat alleen een progestageen en slik je zonder stopweek. Die is ook geschikt als je geen oestrogeen mag of wilt gebruiken, bijvoorbeeld als je borstvoeding geeft. Voor de pil heb je een recept nodig. Je eerste recept krijg je van je huisarts, die met je bespreekt welke pil bij je past.
Hoe werkt de pil?
De hormonen in de pil beschermen je op drie manieren:
- Je hebt geen eisprong, dus er komt geen eicel vrij.
- Het slijm in je baarmoedermond wordt dikker, zodat zaadcellen er moeilijk doorheen komen.
- Het slijmvlies in je baarmoeder verandert, zodat een bevrucht eitje zich niet kan innestelen.
De bloeding in de stopweek is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding door het wegvallen van de hormonen. Meestal is die korter en lichter dan zonder pil. Meer daarover lees je in Anticonceptie en je menstruatie.
Hoe betrouwbaar is de pil?
Slik je de pil elke dag op tijd, dan worden van de 1000 vrouwen per jaar minder dan 5 toch zwanger. In de praktijk gaat het vaker mis, vooral doordat een pil vergeten makkelijk gebeurt. De bescherming kan minder worden als:
- je de pil meer dan 12 uur na je vaste tijd slikt. Wat je dan doet, lees je in De pil vergeten.
- je binnen 4 uur na het slikken overgeeft, of diarree hebt die zo dun is als water. Zie De pil en diarree of overgeven.
- je bepaalde andere medicijnen gebruikt, zoals sommige middelen tegen epilepsie. Vertel je arts bij elk nieuw medicijn dat je de pil slikt.
Vergeet je de pil vaak? Dan past een methode waar je minder aan hoeft te denken misschien beter, zoals een spiraaltje of de prikpil. Bespreek dat met je huisarts.
Hoe slik je de pil?
Beginnen. Begin op de eerste dag van je menstruatie, dan ben je meteen beschermd. Begin je op dag 2 tot en met 5, gebruik dan de eerste 7 dagen ook condooms.
Elke dag op een vast moment. Bijvoorbeeld bij het tandenpoetsen, of met een dagelijkse melding op je telefoon.
De stopweek. Na 3 weken slik je 1 week geen pil. Daarna begin je aan een nieuwe strip, altijd op dezelfde dag van de week, ook als je nog bloedt. Die eerste pil na de stopweek op tijd slikken is het belangrijkst. Bij een strip van 28 tabletten, waarvan een paar zonder hormonen, slik je zonder stopweek door.
Doorslikken. Je kunt de stopweek ook overslaan, bijvoorbeeld om je menstruatie uit te stellen. Dat kan tot een jaar zonder extra risico’s voor je gezondheid, al is de kans op tussentijds bloedverlies dan groter. Lees meer in De pil blijven doorslikken en Menstruatie uitstellen.
Soorten pillen: werkzame stof, sterkte en merk
Op het doosje van je pil staan de werkzame stoffen en de sterkte, bijvoorbeeld ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15 mg. Daaraan zie je welke pil je slikt.
Het oestrogeen
Meestal is dat ethinylestradiol, 20 of 30 microgram per tablet. Een paar pillen bevatten estradiol, dat lijkt op het oestrogeen dat je lichaam zelf maakt.
Het progestageen
Hierin verschillen pillen het meest. Het progestageen bepaalt onder meer de kans op trombose; daarom worden pillen vaak in generaties ingedeeld. Huisartsen kiezen bij een eerste recept meestal een pil met levonorgestrel en 30 microgram ethinylestradiol, die van de combinatiepillen een van de kleinste kansen op trombose geeft.
| Werkzame stoffen | Generatie | Kans op trombose per jaar |
|---|---|---|
| Geen hormonale anticonceptie | ongeveer 2 op de 10.000 vrouwen | |
| Ethinylestradiol met levonorgestrel of norgestimaat | tweede | 5 tot 7 op de 10.000 |
| Ethinylestradiol met desogestrel of gestodeen | derde | 9 tot 12 op de 10.000 |
| Ethinylestradiol met drospirenon | vierde | 9 tot 12 op de 10.000 |
| Estradiol met diënogest | nieuwere pil | 5 tot 7 op de 10.000 |
| Estradiol met nomegestrol | nieuwere pil | nog niet bekend |
| Minipil met desogestrel | geen verhoogde kans |
Ter vergelijking: tijdens een zwangerschap en in de weken na een bevalling is de kans op trombose groter dan bij elke pil. Ook roken, overgewicht en een hogere leeftijd vergroten de kans. Slik je zonder klachten een pil uit de derde of vierde generatie, stop dan niet op eigen houtje, maar bespreek je twijfel met je huisarts.
Merk of merkloos
Dezelfde pil wordt vaak door meerdere fabrikanten gemaakt, met of zonder merknaam. Met dezelfde werkzame stoffen in dezelfde sterkte werken ze even goed, en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen beoordeelt ze op dezelfde manier. Ze verschillen in prijs, uiterlijk en hulpstoffen zoals kleurstof. Je kunt dan zonder nieuw recept van merk wisselen; voor een andere sterkte of een ander progestageen heb je wel een nieuw recept nodig. Alles hierover lees je in Wisselen van merk.
Bijwerkingen en risico’s van de pil
Vooral in de eerste maanden kun je last hebben van:
- hoofdpijn
- pijnlijke of gevoelige borsten
- tussentijds bloedverlies, ook wel spotting
- sombere gevoelens
- minder zin in seks
Vaak verdwijnen deze klachten na een paar maanden, dus geef je lichaam ongeveer drie maanden de tijd. Houden klachten aan, dan past een andere pil soms beter: de ene pil is de andere niet. Bespreek dat met je huisarts. Over bloedverlies tussendoor lees je meer in Doorbraakbloedingen. Daarnaast geeft de pil een iets grotere kans op:
- trombose, een bloedprop in een bloedvat (zie de tabel hierboven)
- ziektes van hart en bloedvaten, vooral als je rookt en 35 jaar of ouder bent, of migraine met aura hebt
- borstkanker; bij vrouwen jonger dan 35 is dat risico heel klein
Voor wie is de pil niet geschikt?
De pil is niet geschikt als je borstkanker hebt of hebt gehad, rookt en 35 jaar of ouder bent, migraine met aura hebt en rookt, of ooit een hartaanval, beroerte, trombose of longembolie had. Dat geldt ook bij diabetes met een vaak te hoge bloedsuiker, na een maagverkleining en bij medicijnen waardoor de pil minder goed werkt. Rook je onder de 35, heb je migraine met aura zonder te roken, of kregen familieleden vóór hun 65e een hart- of vaatziekte of trombose? Dan past een middel zonder oestrogeen, zoals de minipil of een spiraaltje, misschien beter.
Wat kost de pil?
Ben je jonger dan 21, dan vergoedt je basisverzekering de pil meestal. Vanaf je 18e gaat die vergoeding eerst van je eigen risico af. Vanaf 21 jaar betaal je de pil zelf, tenzij je aanvullende verzekering anticonceptie vergoedt. De prijs verschilt per merk, maar een duurdere pil werkt niet beter en geeft niet minder bijwerkingen. Hoe je bespaart, lees je in Bespaar op je anticonceptie.
De pil halen: bij je apotheek of online
Met je recept haal je de pil bij de apotheek om de hoek of bij een geregistreerde online apotheek zoals MijnPil.nu. Gebruik je de pil al, dan is een foto van je recept of van je huidige doosje met apothekersetiket genoeg. Je kiest zelf je merk en bestelt tot 12 maanden tegelijk, eenmalig of via de herhaalservice. Hoe je een betrouwbare online apotheek herkent, lees je in De pil online kopen. Is jouw pil tijdelijk niet leverbaar, kijk dan bij De pil niet leverbaar?
Wanneer ga je naar de huisarts?
Na ongeveer 3 maanden bespreek je meestal met je huisarts hoe het gaat. Maak daarnaast een afspraak als:
- je wilt beginnen met de pil, of een andere pil of methode wilt
- je na drie maanden nog last hebt van bijwerkingen, of regelmatig bloed verliest buiten je stopweek
- je de pil bent vergeten en niet weet wat je moet doen
- je 35 wordt en rookt, of 40 wordt
- je in de overgang komt; lees ook Anticonceptie tijdens de overgang
Bel direct je huisarts of de huisartsenpost bij pijn of zwelling in één been, plotselinge benauwdheid of pijn op de borst. Dit zijn zeldzame, maar ernstige klachten die bij elke pil met oestrogeen kunnen horen.
Vanaf: 17.95
17.95
Ethinylestradiol/ Levonorgestrel 0,03/0,15mg Sandoz
Vanaf: 29.95
29.95
Ethinylestradiol/ Levonorgestrel 0,03/0,15mg Xiromed
Vanaf: 32.95
32.95
Yasmin Ethinylestradiol/ Drospirenon 0,03/3mg Bayer
Vanaf: 29.95
29.95
Cerazette Desogestrel 0,075mg Organon
Veelgestelde vragen
Ben je in de stopweek ook beschermd?
Ja, als je de strip ervoor goed hebt geslikt en na de stopweek op tijd aan je nieuwe strip begint. Een te lange stopweek is het moment waarop het het vaakst misgaat.
Moet je af en toe stoppen om je lichaam rust te geven?
Nee. Een pauze is niet nodig, ook niet na jaren. Tijdens zo’n pauze ben je wel meteen niet meer beschermd.
Maakt de pil dik?
Uit onderzoek blijkt niet dat de pil dikker maakt. Merk je toch verandering in je gewicht, dan heeft dat meestal een andere oorzaak.
Word je minder vruchtbaar van de pil?
Nee. Na het stoppen kun je meestal snel zwanger worden, ook na jarenlang gebruik. Lees meer in Stoppen met de pil.
Werkt de pil nog als je antibiotica gebruikt?
Meestal wel. De meeste antibiotica hebben geen invloed op de pil; een uitzondering is rifampicine, een middel tegen onder andere tuberculose. Geeft een kuur je diarree die zo dun is als water, dan kan de pil wel minder goed werken.
22.95
0.00
Durex Thin Feel Condooms (20 stuks)
4.75
0.00
Yoni Inlegkruisjes Regular (24 stuks)
4.35
0.00
Yoni Tampons Light (16 stuks)
Deze informatie is algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk advies van je huisarts. Twijfel je over jouw situatie? Neem dan contact op met je huisarts. Dit artikel is voor het laatst gecontroleerd door ons apothekersteam op:
Relevante artikelen
Bronnen
- NHG-Standaard Anticonceptie
- Thuisarts.nl, Ik kies voor de gewone pil (combinatiepil)
- Thuisarts.nl, Ik kies voor de minipil
- College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, kans op trombose per anticonceptiemiddel (overzicht Trombosestichting, update 2023)
- Federatie Medisch Specialisten, Richtlijn Antitrombotisch beleid, module Hormonale anticonceptie en veneuze trombo-embolie
- Bijsluiters van de betreffende anticonceptiemiddelen
Jouw pil, op jouw manier geregeld
Weet je welke pil je slikt? Dan kies je bij ons zelf je merk, uit alle merken en generieke varianten, ook als je apotheek om de hoek ze niet voert. Je ziet meteen of je pil op voorraad is en bestelt tot 12 maanden tegelijk, met je recept of je huidige doosje als bewijs. Op werkdagen voor 15:00 besteld, dezelfde dag discreet verstuurd. Zelf kiezen. Goed geregeld.