Vaginale schimmelinfectie: symptomen, behandeling en wanneer naar de huisarts

In het kort

Een vaginale schimmelinfectie ontstaat als de schimmel candida, die normaal al in je vagina zit, te veel gaat groeien. Je herkent het aan jeuk, wit vocht dat vaak brokkelig is maar niet anders ruikt dan anders, en pijn of een branderig gevoel bij plassen of seks. Het is geen soa en niet gevaarlijk.

Vaak zijn de klachten binnen twee weken vanzelf over. Was alleen de buitenkant met lauw water. Heb je het eerder gehad en herken je de klachten, dan kun je zonder recept een middel met clotrimazol gebruiken. Is het je eerste keer, ga dan eerst naar je huisarts. Let op: tijdens de behandeling en drie dagen erna is een condoom niet betrouwbaar.

Hoe herken je een vaginale schimmelinfectie?

De klachten zijn vrij herkenbaar:

• Jeuk in en rond je vagina
• Wit vocht uit je vagina, vaak brokkelig of als yoghurt, maar dat hoeft niet. Het ruikt niet anders dan anders.
• Een rode, gezwollen binnenkant van je vagina
• Pijn of een branderig gevoel, bijvoorbeeld bij het plassen of bij seks

Is je afscheiding geel-groen, grijs, bruin of rood, of ruikt die vies of naar vis? Dan past dat niet bij een schimmelinfectie en helpt een middel tegen schimmel niet. Ga dan naar je huisarts.

Hoe ontstaat het?

In je vagina leven bacteriën en schimmels in balans. Raakt die balans verstoord, dan kan de schimmel te veel gaan groeien en een ontsteking geven. Vaak is niet duidelijk waarom. Wel bekend is dat de kans groter wordt door:

• zeep, ook neutrale zeep, en vaginale spoelingen
• een antibioticakuur, of ontstekingsremmende hormonen (corticosteroïden)
• diabetes
• hormonale veranderingen, zoals rond je menstruatie of tijdens een zwangerschap

Een schimmelinfectie heeft niets met slechte hygiëne te maken. Je krijgt het ook niet van strakke kleding, inlegkruisjes of tampons.

“Is een schimmelinfectie een soa?”

Nee. De schimmel hoort bij je eigen flora, dus je hebt het niet van iemand opgelopen. Heb je heel veel schimmels, dan kun je die wel doorgeven aan je partner, vooral als die wondjes heeft. Je partner hoeft alleen behandeld te worden als die zelf klachten heeft.

Wat kun je zelf doen?

• Was alleen de buitenkant van je vagina, met lauw water. Dat is genoeg: de binnenkant maakt zichzelf schoon.
• Gebruik geen zeep, ook geen speciale intieme zeep, en geen spoelingen, intiemdeodorant of tea tree oil. Die irriteren en helpen niet tegen schimmel.
• Knoflook, probiotica en yoghurt helpen ook niet.
• Neem de tijd om opgewonden te raken voor je seks hebt. Voelt het droog, gebruik dan een glijmiddel op waterbasis. Stop als het pijn doet.
• Gebruik geen zaaddodende middelen.

Deze adviezen helpen bij herstel en verkleinen de kans dat het terugkomt.

Behandeling: afwachten of een middel?

Een schimmelinfectie gaat vaak vanzelf over, meestal binnen twee weken. Of je iets gebruikt, hangt af van hoeveel last je hebt en of je het eerder hebt gehad.

Je hebt het voor het eerst: Je kunt afwachten of de klachten vanzelf overgaan. Heb je veel last, maak dan een afspraak met je huisarts. Koop de eerste keer niet zelf een middel: je weet dan nog niet zeker of het echt een schimmelinfectie is.

Je hebt het eerder gehad: Herken je de klachten van een eerdere schimmelinfectie die je huisarts heeft vastgesteld, en heb je veel last of duurt het langer dan twee weken? Dan kun je kiezen: zelf een middel zonder recept gebruiken, of naar je huisarts.

Zonder recept zijn middelen met clotrimazol verkrijgbaar die je in je vagina inbrengt: een capsule of tablet die je één keer gebruikt, of een crème die je zes dagen gebruikt. Ze werken even goed. Een eendaagse zachte capsule is het makkelijkst. Gebruik je de crème, maak de kuur dan af, ook als de klachten eerder weg zijn.

Zo gebruik je het:

• Breng het middel ’s avonds voor het slapengaan zo diep mogelijk in.
• Gebruik het niet tijdens je menstruatie.
• Het middel kan wat lekken. Draag een inlegkruisje en gebruik geen tampon of menstruatiecup.
• De klachten verminderen meestal binnen een paar dagen en horen binnen een week over te zijn. Is dat niet zo, ga dan naar je huisarts.

Heb je ook jeuk aan je schaamlippen? Dan kun je daar twee keer per dag een crème tegen schimmel op smeren, tot de jeuk over is. Dat is een andere crème dan die voor in je vagina. Lees altijd eerst de bijsluiter. Krijg je af en toe opnieuw een schimmelinfectie, dan kan het handig zijn een middel in huis te hebben, zodat je bij herkenbare klachten meteen kunt beginnen. Heb je het vaker dan drie keer per jaar, ga dan naar je huisarts. Die kan een middel om te slikken voorschrijven, of een langer schema. Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Een middel in je vagina kan dan ook, maar vraag je huisarts of verloskundige hoe je het gebruikt.

Let op je anticonceptie tijdens de behandeling

Dit wordt vaak over het hoofd gezien. Middelen tegen schimmel beschadigen het rubber van condooms en pessaria, waardoor die kunnen scheuren. Tijdens de behandeling en tot drie dagen erna zijn ze niet betrouwbaar.

• Condoom als anticonceptie: gebruik in die periode een aanvullende methode, of stel seks uit. Het condoom beschermt dan ook minder goed tegen soa’s. Meer lees je in Condoom en glijmiddel: wat moet je weten?
• Pil, pleister, prikpil of staafje: die blijven gewoon werken. Een middel in je vagina heeft geen invloed op je hormonale anticonceptie.
• Anticonceptiering: laat de ring gewoon zitten. Volgens de productinformatie van de ring maakt een vaginaal middel tegen schimmel de ring niet minder betrouwbaar.
• Spiraaltje: dat blijft gewoon werken, ook als je een middel in je vagina gebruikt.

Schimmelinfectie of iets anders?

Niet elke jeuk of afscheiding is een schimmelinfectie. Grijzige, dunne afscheiding die naar vis ruikt, past eerder bij een verstoorde bacteriebalans (bacteriële vaginose). Ook soa’s zoals chlamydia en trichomonas kunnen meer afscheiding geven. Een middel tegen schimmel helpt daar niet tegen. Twijfel je, of herken je de klachten niet van eerder, laat het dan door je huisarts bekijken.

Merk je verandering in je afscheiding sinds je met een nieuwe anticonceptiemethode bent begonnen? Lees dan Anticonceptie en afscheiding: wat is normaal?

Wanneer ga je naar de huisarts?

Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost als je naast de schimmelklachten ook buikpijn, koorts of koude rillingen hebt.

Bel op werkdagen je huisarts, en gebruik niet zelf een middel, als:

• je de klachten voor het eerst hebt
• je klachten na twee weken niet minder zijn geworden
• een middel dat je zelf hebt gekocht na een week niet genoeg heeft geholpen
• je het vaker dan drie keer per jaar hebt
• je afscheiding geel-groen, bruin of rood is, pus bevat of vies ruikt
• de ingang van je vagina rood en dik is, of wondjes, blaasjes of zweren heeft
• je ongewoon bloedverlies hebt
• je pijn in je onderrug hebt, misselijk bent, moet overgeven of diarree hebt
• je zwanger bent, of jonger dan 16
• jij of je partner eerder een soa heeft gehad, of je denkt dat je een soa kunt hebben

17.95 0.00 Canesten Gyno 1 Zachte Capsule (1 stuk)

Bekijk product

4.75 0.00 Yoni Inlegkruisjes Regular (24 stuks)

Bekijk product

12.75 0.00 Durex Natural Hydra+ Glijmiddel (100 ml)

Bekijk product

22.95 0.00 Durex Thin Feel Condooms (20 stuks)

Bekijk product

Veelgestelde vragen

Relevante artikelen

Bronnen

• Thuisarts.nl, Ik heb een ontsteking in mijn vagina door schimmel
• Thuisarts.nl, Ik heb vaak een ontsteking door schimmel in mijn vagina
• NHG-Standaard Fluor vaginalis
• Apotheek.nl, Vaginale schimmelinfectie
• Bijsluiter Canesten Gyno 1
• Bijsluiters van de betreffende anticonceptiemiddelen